نمایشنامه نویسی یا روح تئاتر در کالبد کلمات

نمایشنامه نویسی

نمایشنامه نویسی به عنوان یکی از اساسی ترین ارکان تئاتر و هنرهای نمایشی به شمار می رود. در واقع تا زمانی که متن خام از ایده تا طرح و پردازش نوشتاری توان و قابلیت یک نمایشنامه را نداشته باشد نمی توان انتظار داشت که نمایشنامه مربوطه در مرحله اجرا نیز کیفیت لازم را داشته باشد و بتواند از بازخوردهعای مناسبی در نزد تماشاگران برخوردار باشد. در طول تاریخ ادبیات نمایشنامه نویسان برجسته ای بوده اند که با خلق نمایشنام ههای درخشان توانسته اند زمینه های ماندگاری این آثار هنری و بی بدیل را فراهم نمایند. به عنوان مثال در اروپا نمایشنامه نویسانی چون شکسپیر یا در دوران متاخر می توان به آرتور میلر اشاره کرد. البته نمایشنامه نویسی در کشور ما ایران نیز توانسته است نویسندگان بزرگی چون  اکبر رادی و بیضایی را به ما معرفی کند.

نمایشنامه نویسی کلید ورود به دنیای تئاتر

برای نمایشنامه نویسی لازم است تا ضمن اطلاعات نویسنده همچنین با فضای نمایشنامه و نوع نگارش آن آنا باشید. در واقع سبک و نوع نگارش یا ژانر نمایشی تا حدود زیادی در نوع نگارش و نمایشنامه نویسی اهمیت زیادی دارد. در بسیاری موارد نمایشنامه نویس یا نویسنده نمایشنامه خود کارگردان تئاتر نیز می باشد. البته برخی معتقد هستند که هر یک از این دو باید جداگانه و در حیطه تخصصی خود وظیفه خود را به انجام برسانند. استدلال کسانی هم که معتقد هستند نمایشنامه نویس- کارگردان می تواند یک نفر باشد که به طور مشترک هر دو کار را پیش ببرد این است که در این صورت کارگردانی اثر بسیار ساده تر بوده و از هر لحاظ یک کارگردان می تواند اشراف و تسلط بیشتری در اجرای نمایش داشته باشد. با این همه نمایشنامه نویسی در صورتی که فاقد معیارها و اسلوب های خاص نوشتاری باشد در این بخش از مطلب سعی داریم تا شما را با نکاتی که برای نمایشنامه نویسی رعایت کنید آشنا سازیم.

چهار گام اساسی برای نمایشنامه نویسی

ما مراحل و نکاتی را که یک نویسنده نمایشنامه باید بر آنها تسلط پیدا کند تا بتواند نمایشنامه موفقی را بنویسد در ۴  مرحله خلاصه کرده ایم که عبارتند از:

  • آشنایی با آثار و منابع نمایشنامه نویسی
  • پرورش خلاقیت و ایده پردازی
  • آشنایی با تکنیک های نگارش نمایشنامه
  • داشتن اطلاعاتی در خصوص سایر عوامل صحنه

در ادامه با این مراحل بیشتر آشنا خواهید شد.

آشنایی با آثار و منابع نمایشنامه نویسی

شاید تعجب کنید ولی قدمت نمایشنامه نویسی به دوران یونان باستان باز می گردد هر چند تا پیش از آن به برخی موارد در زمینه نمایشنامه و اجرای تئاتر در کشورهای صاحب تمدن نیز اشارات مختصری شده است. با این وجود آثار و کتاب های برجسته ای در این زمینه منتشر شده اند که لازم است نمایشنامه نویس با آنها آشنایی داشته باشد تا بتواند نمایشنامه را منطبق با قواعد نگارش نمایشنامه خلق نماید. اصولا نمایشنامه به معنای هنر خلق گفتگو و به تبع آن فضاسازی از دیالوگ است که این هنر نمایشنامه نویس را بیشتر می تواند نمایان سازد.

پرورش خلاقیت و ایده پردازی

نمایشنامه نویسی یک حرفه تجربی و آکادمیک است که در هر دو روش فرد می تواند تجارب بیشماری را در این زمینه کسب نماید. تلاش و پشتکار البته مقدم بر سایر موارد است و زمانی که فرد در کنار خلاقیت و استعدادی که در این زمینه دارد تلاش و کوشش بیشتری به خرج دهد البته موفقیت او تا حدود زیادی در زمینه نمایشنامه  نویسی نیز تضمین خواهد شد. داشتن ایده در هر شرایطی نیز یک عامل پیش برنده کار است که به او در این زمینه یاری می رساند. فراموش نکنید نمایشنامه نویسی و داستان نویسی از بسیاری جهات به همدیگر شباهت دارند و تنها در نوع نوشتار و اهدافی که متصور شده است این دو ژانر ادبی با هم متفاوت هستند.

 

آشنایی با تکنیک های نگارش نمایشنامه

نمایشنامه نویس باید بتواند ضمن خلق آثار بدیع از تکنیک های نمایشنامه نویسی هم اطلاع داشته باشد به طوری  که قادر باشد از آنها در نمایشنامه استفاده کند. وی همچنین باید با نوع نوشتار یک نمایشنامه نیز آشنایی داشته باشد. به عنوان مثال با مقدمه چینی، گره افکنی، تعلیق، گشایش و فراز و فرودهای نمایشنامه به خوبی مسلط باشد و از تکنیک های نگارش آن به نحو شایسته ای استفاده کند. در واقع یک نویسنده باید بتواند در فضای نمایش زندگی کند و صحنه را به بخش از زندگی خود تبدیل کند تا در این حس پذیری نمایشنامه موفقی را به نگارش در بیاورد.

داشتن اطلاعاتی در خصوص سایر عوامل صحنه

همانطور که اشاره کردیم در بسیاری از موارد نمایشنامه نویسان خود شخصا کارگردان نمایش هم به شمار می روند. با این وجود در صورتی که ایده اصلی از جانب نویسنده نبوده یا وی کارگردان نمایشنامه نمی باشد لازم است در خصوص وظایف هر یک از عوامل فنی دخیل در نمایشنامه اطلاعاتی ولو مختصر کسب نماید تا بتواند در صورت لزوم  ویرایش های بهتری از اثر ارائه نماید.

 

One thought on “نمایشنامه نویسی یا روح تئاتر در کالبد کلمات

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *